Archiwum autora: prace

Zakres i konsekwencje kontroli organu koncesyjnego

Zakres kontroli jaką może przeprowadzać URE jako organ koncesyjny, w myśl art. 21 ustawy – Prawo działalności gospodarczej, jest dość szeroki i może obejmować kontrolę działalności koncesjonariusza w obszarze:

1) zgodności prowadzonej działalności gospodarczej z udzieloną koncesją;

2) przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej, podlegającej koncesjonowaniu;

3) obronności lub bezpieczeństwa państwa; ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli lub innego ważnego interesu publicznego[1].

Na podkreślenie zasługuje możliwość przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony ważnego interesu publicznego, w ramach którego mieści się także interes gospodarki narodowej oraz ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli.

Czynności kontrolne są typowymi czynnościami kontrolnymi, wymienionymi w szczególności w Prawie działalności gospodarczej.

Jeżeli w wyniku kontroli Prezes URE stwierdzi, że koncesjonowana działalność gospodarcza prowadzona jest w niezgodzie z koncesją, nieprzestrzeganie są warunki koncesji albo podmiot gospodarczy prowadzi działalność zagrażającą interesom gospodarki narodowej, obronności lub bezpieczeństwu państwa (także bezpieczeństwu obywateli), może wezwać do usunięcia uchybień. W tym celu określa termin, w którym powinno to nastąpić. Wezwanie takie ma znaczenie prawne. Jeżeli podmiot nie usunie uchybień w wyznaczonym terminie, organ koncesyjny może cofnąć koncesję lub ograniczyć zakres lub przedmiot działalności gospodarczej określonej w koncesji[2].

Prawo do wezwania do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz uprawnienie do obligatoryjnej zmiany zakresu bądź cofnięcia koncesji, pozwala na wniosek, iż mamy tu do czynienia z klasycznym środkiem nadzoru państwowego nad działalnością koncesjonariusza130. W przypadku przedsiębiorstw ciepłowniczych nadzór ten sprawuje Prezes URE.


[1] M. Waligórski Nowe prawo działalności gospodarczej. Poznań 2001 r. str.245

[2] M. Zdyb Prawo działalności gospodarczej , Zakamycze 2000, str. 367

Koncesje w systemie prawa Polski Ludowej

W systemie prawa Polski Ludowej polityka gospodarcza nie sprzyjała rozwojowi sektora prywatnego w gospodarce. Na mocy ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej[1] wprowadzono koncesje na prowadzenie przedsiębiorstw znacjonalizowanych (przedsiębiorstwa górnicze i przemysłowe, komunikacyjne i telekomunikacyjne) przejętych przez państwo. Działalność gospodarcza w dziedzinach, w których przewidziano wydawanie koncesji była prowadzona przez jednostki gospodarki uspołecznionej. Wyłączność ta, w warunkach panujących w PRL, była faktem historycznym, a usankcjonowana prawem jedynie w niewielkiej części dotyczącej niektórych zmonopolizowanych dziedzin działalności gospodarczej[2].

Koncesje straciły racje bytu, mimo iż utrzymano tę instytucję na podstawie prawa przemysłowego z 1927 r, uchylonego w 1972 r.[3]. Natomiast od 1958 r. rozwinął się system reglamentowania działalności gospodarczej w sektorze nieuspołecznionym w formie zezwoleń. Do instytucji koncesji powrócono dopiero w 1982 r. w Ustawie z 26 lutego 1982 r. o uprawnieniach do prowadzenia handlu zagranicznego (Dz.U. Nr 7, poz. 59), która dopuściła osoby fizyczne i prawne do prowadzenia handlu zagranicznego, objętego monopolem państwa. Koncesje te miały charakter wyłącznie gospodarczy, bowiem nie przenosiły na koncesjonariusza cząstki władztwa administracyjnego, a prowadzenie działalności odbywało się w obrębie zadań państwa i na zasadach wiążących państwo[4].

Kolejnym podstawowym aktem regulującym wydawanie koncesji była ustawa o działalności gospodarczej z 1988 r., która jednak nie wprowadziła ułatwień w praktyce gospodarczej. Równolegle do niej obowiązywały bowiem przepisy innych ustaw, które wymieniały dziedziny działalności gospodarczej objętej koncesjonowaniem, o których przepisy ustawy o działalności gospodarczej nawet nie wspominały. Podobnie funkcjonowały uregulowania dotyczące konstrukcji koncesji i trybu jej udzielania, odmowy, cofania, ograniczania itd. Podstawową grupę tworzyły przepisy zawarte w ustawie o działalności gospodarczej i w aktach wykonawczych do tej ustawy. Te ostatnie odnosiły się tylko do niektórych dziedzin objętych koncesjonowaniem, a w roli przepisów wykonawczych występowały również niektóre przepisy odrębnych ustaw. Były i takie dziedziny, których koncesjonowanie odbywało się wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o działalności gospodarczej, a więc bez udziału przepisów aktów wykonawczych lub przepisów innych ustaw.[5] Ustawa przez okres 11 lat obowiązywania była wielokrotnie modyfikowana (nowelizowana 36 razy) doprowadzając do wyraźnego ograniczenia swobody gospodarczej na skutek wprowadzania nowych pozwoleń na działalność gospodarczą. Zmiany ustrojowe, konieczność zapewnienia zgodności ustaw zwykłych z przepisami konstytucyjnymi i zharmonizowania prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej spowodowały podjęcie działań legislacyjnych nad projektem nowej ustawy.


[1] Dz.U. Nr 3, poz. 17

[2] Dekret z 24 czerwca 1953 r. o wyrobie i przerobie spirytusu (Dz.U.53 Nr 34 poz.143), Ustawa dewizowa z 28 marca 1952 r. (Dz.U. 52 Nr 21 poz.133), Dekret z 24 czerwca 1953 r. o uprawie tytoniu i wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz.U.53 Nr 34 poz.144), Dekret z 6 maja 1953 r. Prawo górnicze (Dz.U.78 Nr 4 poz.12), Dekret z dn.23 stycznia 1947 r. o obrocie i gospodarowaniu odpadkami użytkowymi (Dz.U. 47 Nr 27 poz.105), art.7 ust.4 Konstytucji PRL (Dz.U. 52 Nr 33 poz.232)

[3] art. 45 ust.1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła Dz.U Nr 23, poz.164

[4] M.Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001, str.230

[5] C.Kosikowski, Koncesje w prawie polskim str.29-30

Zakończenie pracy mgr

Powyższa praca stanowi zaledwie próbę kompleksowego ujęcia problemu naruszenia i ochrony dóbr osobistych. Trudno nie zauważyć różnic między unormowaniami dotyczącymi omawianych kwestii a praktyką w życiu codziennym. Z jednej strony – ewolucja instytucji dóbr osobistych powinna być przyjmowana z entuzjazmem, jako jeden z dowodów na rozwój kultury prawa, z drugiej strony – należałoby bliżej przyjrzeć się problemowi przyswajania nowych unormowań przez ogół podmiotów prawa. Wydaje się bowiem, że nader często obywatel nie dochodzi swoich praw w danej dziedzinie tylko i wyłącznie dlatego, że prawa te są mu nieznane. Dlatego celowe wydaje się upowszechnianie znajomości instytucji tak istotnej i podstawowej w życiu ludzi, jak dobra osobiste.

Koncesja jako forma prawna reglamentacji działalności gospodarczej

Wszystkie formy prawne reglamentacji działalności gospodarczej przez państwo wyrażają zawsze akt zgody władzy publicznej na podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w określonej dziedzinie przez dany podmiot, na zasadach ustalonych w tym akcie i w obowiązujących przepisach prawa. Zgoda jest wyrazem oceny, że ubiegający się o prawo prowadzenia działalności gospodarczej daje gwarancję właściwego jej wykonywania, gdyż spełnia warunki określone w przepisach prawnych dotyczących działalności gospodarczej. W tym znaczeniu akt zgody jest równoznaczny z wydaniem pozwolenia na podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej. Pod względem prawnym pozwolenie jest aktem administracyjnym, ustalającym dla ubiegającego się prawo podmiotowe i zapewniającym jego prawną ochronę[1].

Pojęcie „koncesja” w praktyce orzeczniczej nie wykazuje znaczniejszych różnic od „zezwolenia administracyjnego”. Zdaniem M.Waligórskiego „zezwolenie administracyjne stanowi instrument nadzoru państwa nad działalnością gospodarczą typu policyjnego, to koncesja uchylając z reguły monopol państwa na określoną działalność scedowuje na jednostkę w pewnym sensie uprawnienia władcze”[2]. Koncesja – twierdzi Z.Kosikowski -posiada cechy pozwolenia lecz różni się od zezwolenia tym, że jest udzielana w pewnym tylko zakresie działalności gospodarczej oraz z odrębnych powodów i dla szczególnych celów, z zastosowaniem specjalnego trybu postępowania przy jej udzielaniu. Byt koncesji zawsze był związany z wolą państwa do powierzenia wykonywania działalności w obszarze objętym monopolem prawnym państwa podmiotowi swobodnie wybranemu przez państwo i działającemu na warunkach określonych w koncesji (niezależnie od warunków przewidzianych w powszechnie obowiązującym prawie )[3].


[1] M.Waligórski, Charakter prawny pozwoleń na prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej, RPEiS, Nr 3 1988 r. s.98

[2] M.Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001 str.217

[3] C.Kosikowski, Koncesje w prawie polskim, Kraków 1996, s.19-20

Znieważenie obiektów o znaczeniu symbolicznym

Art. 261, Kto znieważa pomnik lub miejsce publiczne urządzone w celu upamiętnienia zdarzenia historycznego lub uczczenia osoby, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

         Działanie przestępne polega na znieważeniu pomnika albo innego publicznego miejsca urządzonego w celu upamiętnienia zdarzenia historycznego lub uczczenia osoby.

Warunkiem karalności jest działanie skierowane przeciwko pomnikowi wystawionemu lub urządzonemu publicznie, tzn. w miejscu ogólnie dostępnym dla nieograniczonego grona osób, choć samo działanie może mieć postać skrytą, potajemną.

Znieważa – w tym wypadku może polegać również na zabrudzeniu, oblaniu farbą, opluciu.

Pomnik lub inne miejsce – tzn. posąg, płyta lub tablica pamiątkowa, rzeźba, obelisk, dzieło malarskie itp.

Ochrona pomnika lub innego miejsca publicznego ograniczona jest do czynu znieważania; inne postacie przestępnego działania podlegają ściganiu z innych przepisów (np. uszkodzenie – art. 288, ograbienie grobu – z art. 262 § 2).

Przestępstwo ma charakter umyślny.

Niepodleganie karze przez uczestnika związku przestępczego art. 259 k.k.

praca mgr z prawa karnego

Art. 259. Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 258, kto dobrowolnie odstąpił od udziału w grupie albo związku i ujawnił przed organem powołanym do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu lub zapobiegł popełnieniu zamierzonego przestępstwa.

Przepis przewiduje rodzaj czynnego żalu w odniesieniu do czynu określonego w art. 258.

Przepis nie zwiera wyłączeń. Z przewidzianej w nim bezkarności może skorzystać nie tylko sprawca przestępstwa typu podstawowego (§ 1 art. 258), lecz także członek związku zbrojnego lub grupy zbrojnej (§ 2 art. 258), jak również osoba zakładająca je lub kierująca nimi (§ 3 art. 258).

Wyłączenie odpowiedzialności dotyczy tylko działań określonych w art. 258, tj. wyłącznie samego udziału w zorganizowanej grupie lub związku, łącznie z ich zakładaniem i kierowaniem nimi. Nie obejmuje natomiast przestępstw, które w ich ramach sprawca popełnił. Warunkiem jednak skorzystania z bezkarności przestępstwa z art. 258 jest również obowiązek ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących czynów popełnionych w ramach związku lub grupy albo zapobieżenie popełnieniu czynów zamierzonych.

Ujawnił – określenie to zakłada przekazanie informacji nie znanych organowi.

Aspekty prawne reklamy internetowej

Rozdział ten jest fragmentem wykładu Pana Xawerego Konarskiego wygłoszonego w ramach konferencji poświęconej marketingowi internetowemu, która odbyła się w dniach
28 – 29 czerwca 2000 r.

Zawieranie umów w Internecie

Uwagi ogólne

W ramach umów zawieranych w Internecie należy wyróżnić dwie podstawowe grupy:

a) umowy dotyczące usług sieciowych, które stanowiąc tzw. usługi telekomunikacyjne o charakterze powszechnym i regulowane są ustawą o łączności, zgodnie z którą Internet uznano za sieć telekomunikacyjną (w konsekwencji, wiele firm świadczących usługi w Internecie powinno starać się o koncesje na usługi np. udostępniania kont poczty elektronicznej) oraz b) umowy cywilnoprawne (sprzedaży etc.) zawierane za pomocą Internetu. Ta druga kategoria umów regulowana jest przede wszystkim przepisami kodeksu cywilnego oraz – od l lipca 2000 r. – przepisami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (Dz. U. z 2000 r., nr 22, poz. 271). W ramach niniejszego opracowania zostanie omówiona właśnie ta druga grupa umów.

Sposoby zawierania umów w Internecie

Umowy w Internecie zawierane są za pomocą dwóch podstawowych sposobów:

  • poprzez stronę WWW (a w zasadzie sklep internetowy, będący rozbudowaną stroną WWW),
  • poprzez pocztę elektroniczną (e-mail).

W tym pierwszym przypadku, umowy są w zasadzie zawarte według – z punktu widzenia prawa cywilnego – następującego schematu:

  1. prezentacja towarów lub usług na stronie WWW stanowi zaproszenie do składania oferty;
  2. użytkownik Internetu poprzez przesłanie zamówienia, składa ofertę (art.66 i n. k.c.) zawarcia umowy (przeważnie na warunkach określonych na stronie WWW);
  3. do zawarcia umowy dochodzi w chwili przesłania przez firmę przedstawiającą w Internecie swoje towary lub usługi, potwierdzenia przyjęcia zamówienia. Ten sposób zawierania umów posiada jedną istotną zaletę dla właściciela sklepu internetowego – z cywilnoprawnego punktu widzenia – nie ma on bowiem obowiązku przyjmowania ofert składanych przez użytkownika Internetu, może więc je on odrzucić.

Zawieranie umowy przy użyciu poczty elektronicznej (e-mail) cechuje przede wszystkim to, że materiały są rozsyłane przez właściciela określonych towarów lub usług do określonych osób. W związku z tym schemat zawarcia umowy jest prostszy i wygląda następująco:

  1. przesłanie materiałów dotyczących towarów lub usług do poszczególnych mail-boksów stanowi złożenie oferty w rozumieniu art.66 i n. k.c.
  2. umowa zostaje zawarta poprzez złożenie zamówienia przez dysponenta mail-boksu.

W powyższym schemacie, przeciwnie niż w przypadku podanym powyżej, właściciel sklepu internetowego jest związany swoją ofertą – w przypadku złożenia zamówienia, nie może on odmówić jego realizacji.

Forma zawierania umowy

Składanie oświadczeń woli (np. złożenie zamówienia) za pomocą elektronicznych nośników informacji, nie jest obecnie w Polsce traktowane jako dokonanie ich w formie pisemnej. Jedynym wyjątkiem jest art.7 ust. 2 prawa bankowego, dotyczący oświadczeń woli składanych w związku z dokonywaniem czynności bankowych. W związku z tym, do czasu uchwalenia ustawy o podpisie cyfrowym (prawdopodobnie w 2001 r.), podstawową rolę w zakresie oceny skuteczności umów zawieranych poprzez Internet odgrywać będzie art. 75 k.c., który stanowi, że „czynność prawna obejmująca rozporządzanie prawem, którego wartość przenosi dwa tysiące złotych, jak również czynność prawna, z  której wynika zobowiązanie do świadczenia wartości przenoszącej dwa tysiące złotych, powinna być stwierdzona pismem. W przypadku umów, których wartość wynosić będzie poniżej 2.000 złotych, strony (np. właściciel sklepu internetowego), będą mogły bez żadnych ograniczeń dowodowych, wykazywać zawarcie umowy. W przypadku umów, który wartość przekracza 2.000 złotych, ograniczenie dowodowe – w razie ewentualnego sporu – na niedopuszczalności przeprowadzenia dowodu ze świadków lub dowodu z przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy.

Umowy zawierane na odległość

W dniu 2 marca 2000 r. została uchwalona ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r., nr 22, poz.271). Ustawa, która wchodzi w życie w dniu l lipca 2000 r., odgrywać będzie istotną rolę dla oceny transakcji internetowych. Dotyczy to w szczególności jej art. 6 – 17 poświęconych umowom zawieranym na odległość oraz art. 18 – odnoszący się do zawierania umów w oparciu o tzw. ogólne warunki umowy.

Umowy zawierane na odległość to umowy zawierane z konsumentami bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumiewania się na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki właśnie sposób zorganizował swoją działalność. Ustawa odnosi się zarówno do „tradycyjnych”, jak i elektronicznych form porozumiewania się na odległość. W związku z tym, przepisy ustawy znajdą zastosowanie m.in. do sklepów internetowych, działających w istocie według tych samych zasad co firmy wysyłkowe, z tym, że polem wystawienniczym jest strona WWW zamiast np. reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, czy katalogu lub programu telewizyjnego. Różnica z innymi sposobami zawierania umów na odległość polega również i na tym, że transakcje internetowe odbywają się w drodze korespondencji prowadzonej nie w formie pisemnego zamówienia (np. zamówienie towaru z katalogu), czy też zamówienia telefonicznego (np. przy teleshoppingu), lecz w drodze przesłania wiadomości pocztą elektroniczną (e-mail). Termin „konsument” jest w polskiej ustawie, inaczej niż w będącej jej pierwowzorem Dyrektywie UE nr 97/7, rozumiany szeroko i obejmuje: „wszystkie osoby, które zawarły umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio nie związanym z działalnością gospodarczą”. Oznacza to, że obejmuje on nie tylko osoby fizyczne, ale i prawne, pod warunkiem, że są one końcowymi nabywcami dóbr i usług, działającymi poza zakresem swoich czynności zawodowych (gospodarczych). Konsumentem będzie więc np. kancelaria prawna nabywająca towary w sklepie internetowym (nie w celu dalszej odsprzedaży).

W przypadku umów zawieranych na odległość, ochrona konsumenta jest oparta na trzech zasadniczych założeniach. Po pierwsze, konsument powinien być przed zawarciem umowy powiadomiony o szeregu istotnych postanowieniach (art.9), takich jak np. kosztach oraz terminie i sposobie dostawy, miejscu i sposobie składania reklamacji, terminie w jakim informacja o cenie ma charakter wiążący etc. Informacje, te w przypadku transakcji internetowych powinny być uwidocznione na ekranie monitora (np. na stronie WWW). Po drugie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełnienia świadczenia, przedsiębiorca (np. firma prowadząca sklep internetowy) powinien na piśmie potwierdzić większość spośród informacji podanych przed zawarciem umowy. Obowiązek ten, nałożony w art.9.3, ma na celu uniknięcie niebezpieczeństwa zmiany wcześniej podanych informacji przez przedsiębiorcę, jak i ułatwienie konsumentowi w razie sporu udowodnienia, na jakich warunkach umowa została zawarta. Po trzecie, konsument ma prawo odstąpienia od umowy, bez podania przyczyn, w terminie 10 dni od dnia wydania rzeczy tj. w istocie od dnia wysłania towaru przez przedsiębiorcę (art. 544 k.c.). Termin 10-dniowy ulega wydłużeniu (do 3 miesięcy) w przypadku, gdy przedsiębiorca uchybił obowiązkowi z art.9.3 i nie poświadczył na piśmie postanowień umowy. Prawo odstąpienia nie przysługuje konsumentowi w sytuacjach wymienionych w art.10.3, w tym m.in. przy dostarczaniu prasy. Od prawa odstąpienia należy odróżnić prawo wypowiedzenia z zachowaniem terminu miesięcznego, które służy konsumentowi w przypadku umów o świadczenie ciągłe lub okresowe zawartych na czas dłuższy niż rok lub umów zawartych na czas nieoznaczony. Charakter taki niewątpliwie będą miały np. umowy abonenckie on-line.

Szczególnie kontrowersyjnym przepisem ustawy jest – bezwzględnie obowiązujący -art.11.1, który inaczej niż Dyrektywa nr 97/7, wprowadził zakaz uiszczenia ceny za towar (lub wynagrodzenia za usługę) przez konsumenta przed otrzymaniem świadczenia. Przepis ten stoi w sprzeczności z ustaloną praktyką obrotu, w tym i umów on-line. Z drugiej jednak strony, w innych przepisach ustawy (art. 8.3 oraz 12.2) wyraźnie dopuszczono możliwość dokonywania przez konsumenta, przed otrzymaniem świadczenia, określonych płatności na rzecz przedsiębiorcy – np. w formie przedpłat. O zakresie zastosowania powyższego zakazu zdecyduję więc prawdopodobnie dopiero jego wykładnia przez sądy czy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta (UOKiK).

Zawieranie umów on-line w oparciu o wzorce umów (regulaminy)

Transakcje internetowe prawie zawsze zawierane są w oparciu o uprzednio już przygotowany przez podmiot prezentujący swoje towary lub usługi (np. firmę prowadzącą sklep internetowy) – zestaw klauzul kontraktowych, wprowadzanych do formularza zamówienia. W związku z tym, do umów on-line, zastosowanie znajdą przepisy dotyczące tzw. ogólnych warunków umów. W konsekwencji, stosowane w Internecie wzorce, powinny być przedmiotem sprawdzenia, czy skutecznie – z punktu widzenia przepisów kodeksu cywilnego – zostały wprowadzone do umów z konsumentami oraz czy nie zawierają one postanowień, które są niedopuszczalne jak zastrzegające dla firmy przygotowującej taki wzorzec, rażąco nieuzasadnione korzyści.

Zgodnie z art.18 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów, nowelizującym art. 384 k.c., w przypadku umów zawieranych z konsumentami, ustalone przez stronę ogólne warunki umów, wzory umów, regulaminy wiążą drugą stronę tylko wówczas, gdy zostały jej doręczone przy zawarciu umowy. To samo dotyczy wzorców wydawanych w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym (np. w trakcie wykonywania umowy o utrzymywanie skrzynki poczty elektronicznej). Z kolei przepis art.385§2 k.c. stanowi, że wzorzec powinien być sformułowany jednoznacznie w sposób zrozumiały, a postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. W art.385§3 k.c. wymieniono dwadzieścia trzy postanowienia (klauzule) umowne, które uznano za niedozwolone m.in. – przewidujące postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznania się przed zawarciem umowy (pkt 4), uzależniające zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie (pkt 7), uzależniające spełnienia świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta (pkt 8), uprawniające kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny podanej w umowie (pkt 10), nakładające wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy (pkt 16), stanowiące, że umowa zawarta na czas oznaczony, ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia (pkt 18), przewidujące uprawnienie konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy (pkt 20).

Stan zagrożenia przestępczością ciężką

praca mgr z kryminalistyki

Stale rośnie liczba przestępstw dokonywanych z chęci zysku przez sprawców charakteryzujących się profesjonalizmem, szybkością działania i zdecydowaniem na użycie przemocy. Budzi to powszechnie wyrażane obawy o stan bezpieczeństwa obywateli, interesów ekonomicznych różnych podmiotów gospodarczych, a nawet interesów gospodarczych państwa. Rozmiary strat materialnych zarejestrowanych w statystykach policyjno-prokuratorskich przekroczyły w 1995 roku 2,5 mld. złotych, a w 1996 roku blisko 1,3 mld. złotych. Rozmiary tzw. szarej strefy gospodarczej określa się na 20% wskaźnika produktu krajowego brutto, tj. około 240 bln. złotych. Stałe tendencje wzrostowe obserwujemy w następujących kategoriach przestępstw:

  • przestępstwa związane z narkotykami,
  • fałszerstwa i obrót pieniędzmi krajowymi i obcych państw,
  • fałszerstwa i obrót znakami wartościowymi, dokumentami legalizującymi pochodzenie towaru, ich transport i obrót oraz powinności celno-podatkowe,
  • przestępstwa rozboju z użyciem broni i o dużych stratach,
  • międzynarodowy obrót kradzionymi samochodami,
  • przemyt towarów wysoko opodatkowanych, jak np. alkohol, wyroby tytoniowe, sprzęt elektroniczny itp.
  • wielkie oszustwa na szkodę różnych sektorów,
  • oszustwa na szkodę banków i instytucji finansowych,

Przestępstwa dokonywane są często z udziałem skorumpowanych urzędników. Generowane w sposób przestępczy brudne pieniądze zasilają organizacje przestępcze lub legalizowane w sposób przestępczy dają początek legalnym inwestycjom w rękach szefów grup.

Zorganizowanej przestępczości w Polsce towarzyszą postacie zjawiskowe ciężkich przestępstw kryminalnych, takich jak:

  • racketeering – wymuszenia rozbójnicze z użyciem szantażu i terroru w postaci porwań, tortur oraz zamachów na życie, zdrowie lub mienie,
  • przestępstwa porachunkowe – towarzyszące walce o strefy wpływów; windykacji długów,
  • zabójstwa na zlecenie.

Obserwuje się proces umiędzynarodowienia zorganizowanej przestępczości. Do ważniejszych czynników sprzyjających temu zjawisku zaliczyć należy:

  • powszechny obrót gotówkowy w kraju,
  • dozwolony transfer dewiz przez granice,
  • otwarcie granic wschodnich, przez które przenikają elementy rosyjskojęzycznej zorganizowanej przestępczości,
  • niespójny jeszcze system ochrony porządku prawnego w Polsce.

Statystyki Straży Granicznej i urzędów celnych potwierdzają rozpoznanie policyjne i wskazują, że przestępczość na granicach naszego państwa w okresie lat 1990-1995 wzrosła 10-krotnie, w tym przestępstwa celne 4-krotnie i przemyt kradzionych pojazdów 8-krotnie.

W lipcu 1996r. w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego utrzymują się silne tendencje wzrostowe przestępstw stanowiących domenę przestępczości zorganizowanej:

  • rozbój z bronią: 841 = 110,1%
  • rozbój o stratach powyżej 1 tys. złotych: 1771 = 109,7%
  • fałszerstwa ogółem: 36565 = 122,9%
  • fałszerstwa pieniężne i papierów wartościowych: 6489 = 125,8%
  • oszustwa: 8062 = 123,6%
  • zagarnięcia 201-202: 848 = 136,1%
  • ustawa o ochronie obrotu gospodarczego: 623 = 250,2%.9

9 Wojskowy Przegląd Prawniczy nr 3, 1998r., A. Rapicki „ Stan zagrożenia przestępczością zorganizowaną w Polsce.”