Archiwa tagu: Uprawnienia wynikające z zasad i trybu działania organów kolegialnych

Uprawnienia wynikające z zasad i trybu działania organów kolegialnych

Szereg uprawnień wynikających z zasad i trybu działania organów kolegialnych jest pochodną ustawowych obowiązków spoczywających na radnym a mających umożliwić mu sprawne wypełnianie tych obowiązków. Do uprawnień tych należą w szczególności:

  • prawo wybierania i bycia wybieranym do organów rady oraz do innych instytucji samorządowych,
  • branie udziału w obradach i głosowaniach na sesjach rady, zgłaszanie wniosków i wyrażanie swojego stanowiska, w tym zgłaszanie zdania odrębnego w odniesieniu do treści uchwały rady gminy,
  • korzystanie z prawa inicjatywy uchwałodawczej – prawo to posiada każdy radny, chyba że przepisy ustawowe stanowią inaczej,
  • wnoszenie o uzupełnienie lub zmianę porządku obrad na sesjach, zgłaszanie poprawek i uzupełnień do protokółu z sesji rady,
  • składanie interpelacji i zapytań adresowanych do zarządu i wójta (burmistrza, prezydenta), przy tym interpelacja powinna zawierać zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego oraz pytanie i powinna dotyczyć istotnych spraw gminy (na ogół regulaminy rad gmin przewidują, że interpelacje należy składać w formie pisemnej lub ustnej za pośrednictwem lub za powiadomieniem przewodniczącego rady na ręce adresata; zapytania kieruje się do zarządu lub wójta w celu uzyskania informacji o jakimś stanie rzeczy),
  • branie udziału w pracach organów, do których został wybrany – przede wszystkim w pracach komisji rady, mieści się w tym prawo i obowiązek uczestniczenia w przeprowadzanych przez komisję kontrolach – problematyka ta poruszana była w drugim rozdziale pracy.

Ustawa samorządowa nie konkretyzuje uprawnień, jakie przysługują radnym. Pewną wskazówką w sprawie zasad i trybu składania interpelacji może być wzorcowy statut powiatu wydany w formie rozporządzenia w 1997 r., który w paragrafie 19 i 20 reguluje tę problematykę[1]. Interpelacje i zapytania radnych kierowane są odpowiednio do zarządu powiatu albo komisji rady, za pośrednictwem przewodniczącego rady. Interpelacje nie powinny być składane w sprawach błahych i powinny dotyczyć spraw zasadniczych dla powiatu. Rozporządzenie nie ustanawia sztywnych reguł czasowych dla złożenia interpelacji. Mogą one być składane zarówno w czasie sesji rady jak też w okresie między nimi. Od decyzji rady uzależnione zostało określenie terminu w jakim powinna zostać udzielona odpowiedź. Jeśli nie ma ona formy pisemnej powinna zostać udzielona na sesji. Analogicznie uregulowane zostały zagadnienia dotyczące zapytań radnych. Niewątpliwie jednak wydaje się brakować aktu prawnego regulującego zasady wykonywania mandatu radnego na wzór rozwiązań dotyczących posła i senatora.[2]

[1] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie wzorcowego statutu powiatu. (Dz. U. Nr 146, poz. 957 z dnia 7 grudnia 1998 r.)

[2] Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora. (Dz. U. Nr 73, poz. 350 z dnia 29 czerwca 1996 r.)